Over een vermogen van € 350.000 kun je in 2026 belasting betalen in box 3, maar hoeveel dat precies is hangt af van je persoonlijke situatie, de samenstelling van je vermogen, eventuele schulden en het heffingvrije vermogen. Voor een alleenstaande met € 350.000 volledig aan spaargeld bedraagt de voorlopige forfaitaire box 3-heffing ongeveer € 1.339. Bestaat het vermogen volledig uit beleggingen en andere bezittingen, dan is dat ongeveer € 6.278. Dit zijn rekenvoorbeelden ter illustratie — de werkelijke belasting kan per situatie sterk verschillen. Als je werkelijke rendement lager is dan het fictieve rendement, kan de uiteindelijke belasting lager uitvallen.
In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over vermogensbelasting, van de basiswerking van box 3 tot de gevolgen van je eigen woning voor je belastingpositie.
Hoe werkt de belasting over vermogen in box 3?
Box 3 is het onderdeel van de inkomstenbelasting waarin onder andere spaargeld, beleggingen en een tweede woning kunnen vallen. Voor de voorlopige berekening over 2026 wordt gewerkt met fictieve rendementspercentages. Is je werkelijke rendement uiteindelijk lager dan het fictieve rendement, dan kan het werkelijke rendement worden gebruikt. Vanaf belastingjaar 2025 kun je het werkelijke rendement in de aangifte doorgeven en wordt de voor jou voordeligste berekening toegepast.
Voor de voorlopige berekening over 2026 gelden drie categorieën met ieder een eigen percentage:
- Banktegoeden: 1,28%
- Beleggingen en andere bezittingen: 6,00%
- Schulden: 2,70%
Over het berekende box 3-inkomen betaal je vervolgens 36% belasting. De percentages voor banktegoeden en schulden zijn voor 2026 nog voorlopig en worden begin 2027 definitief vastgesteld. Het percentage voor beleggingen en andere bezittingen staat al vast.
Wat is het heffingsvrij vermogen in 2024, 2025 en 2026?
Het heffingvrije vermogen is bij de forfaitaire berekening het deel van je vermogen waarover je geen box 3-belasting betaalt. In 2024 bedraagt dit € 57.000 per persoon en in 2025 € 57.684. In 2026 is het heffingvrije vermogen € 59.357 per persoon. Voor fiscale partners bedragen deze vrijstellingen respectievelijk € 114.000, € 115.368 en € 118.714.
Heb je in 2026 een fiscale partner en samen € 350.000 vermogen, dan bedraagt de gezamenlijke grondslag boven het heffingvrije vermogen € 231.286. Voor een alleenstaande met hetzelfde vermogen bedraagt deze grondslag € 290.643. Deze bedragen zijn rekenvoorbeelden op basis van de forfaitaire berekening en dienen ter illustratie — de werkelijke grondslag en belasting kunnen per situatie verschillen, afhankelijk van onder andere schulden, de vermogensmix en persoonlijke omstandigheden. De uiteindelijke belasting wordt vervolgens berekend op basis van de samenstelling van het vermogen en de toepasselijke rendementspercentages.
Het heffingsvrij vermogen wordt jaarlijks door de overheid vastgesteld en kan licht worden aangepast. Controleer daarom altijd de actuele bedragen op de website van de Belastingdienst of vraag een belastingadviseur om advies voor jouw specifieke situatie.
Hoeveel belasting betaal je over 350.000 euro vermogen?
Voor een alleenstaande met € 350.000 vermogen bedraagt de grondslag sparen en beleggen in 2026 € 290.643 na toepassing van het heffingvrije vermogen van € 59.357. Je betaalt niet rechtstreeks 36% belasting over deze € 290.643. Eerst wordt het rendement over je vermogen berekend, waarna wordt bepaald welk deel daarvan aan de belastbare grondslag kan worden toegerekend. Over dat box 3-inkomen betaal je 36% belasting.
Een vereenvoudigd rekenvoorbeeld ter illustratie voor een alleenstaande (de uitkomst kan per situatie verschillen):
- Totaal vermogen: 350.000 euro
- Heffingvrij vermogen aftrekken: € 350.000 – € 59.357 = € 290.643 grondslag sparen en beleggen
- Forfaitair rendement berekenen op basis van de vermogensmix (spaargeld versus beleggingen)
- Over het fictieve inkomen 36% belasting betalen
Bij een vermogen dat volledig uit spaargeld bestaat, bedraagt de voorlopige forfaitaire box 3-heffing voor een alleenstaande in 2026 ongeveer € 1.339. Bestaat de volledige € 350.000 uit beleggingen en andere bezittingen, dan is dat ongeveer € 6.278. Dit zijn vereenvoudigde rekenvoorbeelden ter illustratie. De werkelijke belasting hangt af van de precieze samenstelling van je vermogen, eventuele schulden, het werkelijke rendement en je persoonlijke omstandigheden — raadpleeg een belastingadviseur voor een berekening op maat. Voor fiscale partners is het gezamenlijke heffingvrije vermogen hoger. De uiteindelijke belasting kan daarnaast lager uitvallen wanneer het werkelijke rendement lager is dan het fictieve rendement.
Welke vermogensbestanddelen tellen mee voor box 3?
Niet al je bezittingen vallen automatisch in box 3. De meest voorkomende vermogensbestanddelen die wél meetellen, zijn spaargeld, beleggingen, een tweede woning of vakantiewoning, verhuurde woningen en vorderingen op derden. Schulden mag je hierop in mindering brengen, maar alleen boven een drempelbedrag.
De volgende bezittingen tellen doorgaans mee voor box 3:
- Spaargeld en deposito’s
- Aandelen, obligaties en beleggingsfondsen
- Een tweede woning of vakantiewoning
- Verhuurde woningen en vastgoedbeleggingen
- Contant geld boven een kleine vrijstelling
- Vorderingen op derden (bijvoorbeeld een lening die je hebt verstrekt)
Wat niet meetelt in box 3, is onder andere je eigen woning die als hoofdverblijf onder de eigenwoningregeling in box 1 valt en je pensioenrechten. Vermogen dat eigendom is van een besloten vennootschap behoort niet rechtstreeks tot je persoonlijke box 3-vermogen. Binnen de BV kan wel vennootschapsbelasting verschuldigd zijn en bij een aanmerkelijk belang kunnen uitkeringen of verkoopwinsten op aandelen gevolgen hebben voor box 2.
Wat verandert er aan de vermogensbelasting na de Kerstarrest-uitspraken?
Na het zogenoemde Kerstarrest uit december 2021 en latere uitspraken is het box 3-stelsel aangepast. Inmiddels geldt dat het werkelijke rendement moet worden gebruikt wanneer dit lager is dan het fictieve rendement en de belastingplichtige dit doorgeeft. Bij het werkelijke rendement tellen onder andere ontvangen rente en dividend én waardestijgingen en waardedalingen van bijvoorbeeld aandelen, crypto en een tweede woning mee.
Totdat nieuwe wetgeving ingaat, blijft de forfaitaire berekening bestaan naast de mogelijkheid om een lager werkelijk rendement door te geven. Het kabinet wil per 1 januari 2028 een nieuw box 3-stelsel op basis van werkelijk rendement invoeren. De Tweede Kamer heeft het wetsvoorstel aangenomen, maar de Eerste Kamer moet het nog behandelen. De invoeringsdatum en definitieve uitwerking staan daarom nog niet volledig vast.
Voor belastingjaar 2025 kun je het werkelijke rendement rechtstreeks in de aangifte inkomstenbelasting doorgeven. Voor 2024 en eerdere jaren gelden, afhankelijk van het belastingjaar en de situatie, andere procedures via de Opgaaf werkelijk rendement. Of je recht hebt op een vermindering van een eerdere aanslag hangt af van het betreffende belastingjaar en de status van die aanslag.
Hoe kan een eigen woning invloed hebben op je vermogen in box 3?
Je eigen woning die je hoofdverblijf is, valt in beginsel niet in box 3 maar onder de eigenwoningregeling in box 1. De overwaarde van de woning behoort zolang de woning onder deze regeling valt niet afzonderlijk tot je box 3-vermogen. Na verkoop kan het geld dat je overhoudt wel relevant worden voor box 3.
Stel dat je je woning verkoopt en € 200.000 overwaarde ontvangt. Staat dat bedrag op 1 januari op je spaarrekening, dan telt het bij de forfaitaire berekening mee als banktegoed in box 3. Dit is een rekenvoorbeeld ter illustratie — of je daadwerkelijk belasting verschuldigd bent en hoeveel, hangt af van je totale vermogen, schulden, heffingvrije vermogen, eventuele fiscale partner en overige persoonlijke omstandigheden. Koop je vervolgens een andere eigen woning, dan kan daarnaast de bijleenregeling van toepassing zijn.
Een hypotheekschuld die als eigenwoningschuld in box 1 valt, kun je niet ook als schuld in box 3 aftrekken. Andere schulden kunnen onder voorwaarden wel in box 3 vallen. In 2026 geldt daarbij een schuldendrempel van € 3.800 per persoon en € 7.600 voor fiscale partners. Alleen het gedeelte van de kwalificerende box 3-schulden boven de drempel is aftrekbaar.
Als je overweegt je woning te verkopen en je wilt weten hoe de overwaarde doorwerkt in je vermogenspositie, is het verstandig om tijdig advies in te winnen, zowel fiscaal als financieel.
Hoe Thoma Post helpt bij de verkoop van je woning
Overwaarde op je woning is voor veel mensen een belangrijk onderdeel van hun vermogen. Om te sturen op een zo goed mogelijk verkoopresultaat, kan professionele begeleiding waardevol zijn. Thoma Post is als NVM-makelaar actief in Oost-Nederland en Amsterdam en begeleidt verkopers van A tot Z door het verkoopproces.
Wat Thoma Post voor jou regelt bij het verkopen van je woning:
- Gratis waardebepaling van je woning, zodat je weet wat je kunt verwachten
- Professionele presentatie met foto’s, video’s en een op maat gemaakt marketingpakket
- Bezichtigingen en onderhandelingen volledig uit handen genomen
- Private sales voor wie discreet wil verkopen, buiten Funda om
- Gratis verhuisservice als extra service bij de verkoop
Wil je weten wat jouw woning waard is of ben je klaar om de volgende stap te zetten? Neem contact op met één van onze kantoren bij jou in de buurt en ontdek wat een ervaren makelaar voor jou kan betekenen.
Hoe Thoma Post Makelaars helpt met vermogen en de overwaarde van je woning
De overwaarde van je woning kan invloed hebben op je vermogenspositie zodra je de woning verkoopt. Thoma Post Makelaars begeleidt je als verkoopmakelaar van begin tot eind en helpt je inzicht te krijgen in de verwachte verkoopopbrengst en het moment waarop deze beschikbaar komt. Voor de persoonlijke fiscale gevolgen van de verkoopopbrengst en box 3 is een belastingadviseur of fiscalist de aangewezen deskundige. Neem vrijblijvend contact op met Thoma Post Makelaars en ontdek hoe zij jou kunnen helpen.
Veelgestelde vragen
Moet ik zelf aangifte doen voor box 3, of gaat dat automatisch?
Als je aangifte inkomstenbelasting moet doen, geef je daarin ook je box 3-bezittingen en schulden aan wanneer dat voor jouw situatie van toepassing is. Veel gegevens, zoals Nederlandse bank- en beleggingsrekeningen, zijn vooraf ingevuld. Je blijft zelf verantwoordelijk voor de juistheid en volledigheid van de aangifte en moet ontbrekende of onjuiste gegevens aanpassen.
Geef je belastbaar vermogen ten onrechte niet of onvolledig aan, dan kan de Belastingdienst de aangifte corrigeren of later een navorderingsaanslag opleggen. Afhankelijk van de omstandigheden kunnen daarnaast belastingrente en een boete aan de orde zijn.
Kan ik mijn box 3-belasting verlagen door vermogen te verschuiven naar een bv?
Vermogen dat daadwerkelijk eigendom wordt van een BV valt niet langer rechtstreeks in je persoonlijke box 3. Dat betekent echter niet automatisch dat het fiscaal voordeliger is. De BV kan vennootschapsbelasting betalen over haar winst en wanneer je geld uit de BV naar privé haalt, kan daarnaast belasting in box 2 verschuldigd zijn. Ook brengt een BV oprichtings-, administratie- en advieskosten met zich mee. Laat je hierover altijd adviseren door een belastingadviseur voordat je stappen onderneemt.
Wat gebeurt er als ik mijn vermogen schenk aan mijn kinderen om box 3-belasting te besparen?
Schenken aan kinderen kan je eigen box 3-vermogen verlagen, omdat het geschonken vermogen daarna niet meer van jou is. In 2026 mogen ouders jaarlijks € 6.908 per kind belastingvrij schenken. Onder voorwaarden bestaat voor kinderen van 18 tot 40 jaar daarnaast een eenmalig verhoogde vrijstelling van € 33.129 voor een vrij bestedingsdoel. Deze verhoogde vrijstelling komt in plaats van de jaarlijkse vrijstelling. Boven de toepasselijke vrijstelling kan schenkbelasting verschuldigd zijn. Houd er rekening mee dat schenken definitief is — je geeft het vermogen echt weg — en dat dit gevolgen kan hebben voor je eigen financiële zekerheid op de lange termijn. Bespreek deze strategie altijd met een financieel of fiscaal adviseur.
Telt de overwaarde van mijn woning ook mee als ik nog in het huis woon?
Nee. Zolang de woning je eigen hoofdverblijf is en onder de eigenwoningregeling in box 1 valt, wordt de overwaarde niet afzonderlijk als vermogen in box 3 belast. Na verkoop kan het geld dat je aan de woning overhoudt wel onderdeel worden van je box 3-vermogen. Voor de forfaitaire berekening is daarbij vooral relevant of de verkoopopbrengst op de peildatum van 1 januari nog op je bankrekening staat. Timing is hierbij dus belangrijk, zeker als je rondom de peildatum van 1 januari een grote som geld op je rekening hebt staan.
Wat is de peildatum voor box 3 en waarom is die belangrijk?
Voor de forfaitaire box 3-berekening is de peildatum 1 januari om 00.00 uur. De bezittingen en schulden die je op dat moment hebt, vormen de basis voor deze berekening. Ontvang je bijvoorbeeld eind december een grote verkoopopbrengst en staat deze op 1 januari nog op je rekening, dan telt deze mee als banktegoed op de peildatum. Bij de berekening op basis van het werkelijke rendement wordt juist gekeken naar het rendement dat gedurende het hele kalenderjaar daadwerkelijk is behaald.
Heeft het zin om bezwaar te maken tegen mijn box 3-aanslag vanwege het Kerstarrest?
Of bezwaar of een andere herstelprocedure nodig en mogelijk is, hangt af van het belastingjaar en de status van je aanslag. Vanaf belastingjaar 2025 kun je het werkelijke rendement rechtstreeks in de aangifte doorgeven. Voor 2020 tot en met 2024 bestaat de Opgaaf werkelijk rendement en voor oudere jaren gelden aanvullende voorwaarden. Voor 2021 en latere jaren hoef je niet altijd eerder bezwaar te hebben gemaakt om het werkelijke rendement te kunnen doorgeven.
Ben je het niet eens met een definitieve aanslag, dan geldt voor een regulier bezwaar in beginsel een termijn van zes weken na de datum van de aanslag. Laat bij oudere box 3-jaren beoordelen welke procedure specifiek op jouw situatie van toepassing is.
Wat zijn veelgemaakte fouten bij het invullen van box 3 in de belastingaangifte?
Mogelijke fouten bij het invullen van box 3 zijn het vergeten van bezittingen zoals cryptovaluta, vorderingen, buitenlandse bankrekeningen of beleggingen, het verkeerd indelen van vermogensbestanddelen en het ten onrechte aftrekken van schulden die niet in box 3 thuishoren. Ook is het belangrijk om de verdeling van de gezamenlijke grondslag tussen fiscale partners zorgvuldig te controleren. Controleer je aangifte zorgvuldig of laat deze nakijken door een belastingadviseur om dergelijke fouten te voorkomen.
Hoe Thoma Post Makelaars helpt met het optimaal benutten van je woningvermogen
Wanneer de overwaarde van je woning een rol speelt in je totale vermogenspositie, kan een zorgvuldige verkoopplanning belangrijk zijn. Thoma Post Makelaars begeleidt je als verkoopmakelaar door het gehele verkooptraject, van waardebepaling tot overdracht bij de notaris.
Zo krijg je inzicht in de verwachte verkoopopbrengst en het moment waarop die opbrengst beschikbaar komt. Voor persoonlijke financiële en fiscale keuzes over dat vermogen adviseren we je om een hypotheekadviseur, belastingadviseur of fiscalist in te schakelen.
Neem vrijblijvend contact op met Thoma Post Makelaars en ontdek wat zij voor jou kunnen betekenen.
Disclaimer
Dit artikel bevat algemene informatie over box 3 op basis van de regels en voorlopige percentages die bekend zijn in augustus 2026. De rendementspercentages voor banktegoeden en schulden over 2026 worden later definitief vastgesteld. Ook de wetgeving rond box 3 is nog in ontwikkeling.
De genoemde bedragen zijn rekenvoorbeelden ter illustratie en gelden uitsluitend als voorbeeld. De werkelijke uitkomst kan per situatie sterk verschillen, afhankelijk van onder andere de samenstelling van je vermogen, schulden, werkelijk rendement, fiscaal partnerschap, vrijstellingen en persoonlijke omstandigheden. Aan deze voorbeelden kunnen geen rechten worden ontleend.
Dit artikel is geen persoonlijk fiscaal, juridisch, financieel, hypotheek- of beleggingsadvies. Laat de gevolgen altijd beoordelen op basis van je persoonlijke situatie door een passende deskundige. Aan de informatie en rekenvoorbeelden in dit artikel kunnen geen rechten worden ontleend.
