Over 150.000 euro vermogen betaal je in 2026 vermogensbelasting over het bedrag boven het heffingvrij vermogen. Voor een alleenstaande ligt dat vrijgestelde bedrag op ongeveer 57.000 euro, wat betekent dat je over ruwweg 93.000 euro belasting betaalt. Het exacte bedrag hangt af van hoe je vermogen is samengesteld en welk fictief rendement de Belastingdienst daarop berekent. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over vermogensbelasting, van de basisberekening tot slimme manieren om minder te betalen.
Hoeveel belasting betaal je concreet over 150.000 euro?
Bij een vermogen van 150.000 euro betaal je als alleenstaande in 2026 vermogensbelasting over het bedrag boven het heffingvrij vermogen van circa 57.000 euro. Dat betekent een belastbare grondslag van ongeveer 93.000 euro. Afhankelijk van de samenstelling van je vermogen en het bijbehorende fictieve rendement bedraagt de belasting al snel enkele honderden tot meer dan duizend euro per jaar.
De belasting in box 3 wordt berekend door een fictief rendement toe te passen op je vermogen en dat vervolgens te belasten tegen het box 3-tarief. In 2026 bedraagt dat tarief 36%. Het fictieve rendement verschilt per vermogenscategorie: spaargeld, beleggingen en overig vermogen worden elk anders behandeld. Spaargeld kent doorgaans een lager fictief rendement dan beleggingen, wat betekent dat iemand met 150.000 euro op een spaarrekening minder belasting betaalt dan iemand met hetzelfde bedrag in aandelen.
Wat telt de Belastingdienst mee als vermogen in box 3?
De Belastingdienst rekent in box 3 alle bezittingen mee waarover je op 1 januari van het belastingjaar beschikt, verminderd met je schulden. Het gaat om een breed scala aan vermogensbestanddelen, maar niet alles valt hieronder.
De volgende bezittingen tellen mee als box 3-vermogen:
- Spaargeld en deposito’s
- Beleggingen zoals aandelen, obligaties en fondsen
- Een tweede woning of vakantiewoning (niet je eigen woning)
- Verhuurde panden
- Vorderingen op derden
- Contant geld boven een bepaalde vrijstelling
- Cryptovaluta
Wat niet meetelt, is je eigen woning (die valt in box 1), pensioenrechten en vermogen dat al in box 2 wordt belast, zoals een aanmerkelijk belang in een BV. Schulden mag je aftrekken van je bezittingen, maar er geldt een drempel: de eerste paar honderd euro aan schulden telt niet mee.
Wat is het heffingvrij vermogen in 2024 en 2025?
Het heffingvrij vermogen is het deel van je vermogen waarover je geen belasting betaalt. In 2024 bedroeg dit bedrag 57.000 euro per persoon en in 2025 is dit bedrag gelijk gebleven. Voor fiscale partners geldt het dubbele: 114.000 euro gezamenlijk. Pas boven deze drempel begint de belastingberekening.
Dit betekent dat een stel met een gezamenlijk vermogen van 150.000 euro in 2025 slechts over 36.000 euro belasting betaalt, terwijl een alleenstaande met hetzelfde bedrag over 93.000 euro wordt aangeslagen. Fiscaal partnerschap kan dus een aanzienlijk voordeel opleveren. Bovendien kun je als partners het vermogen onderling vrij verdelen in de aangifte, zodat je de belastingdruk optimaal kunt spreiden.
Hoe werkt de berekening van het fictief rendement?
De Belastingdienst berekent de vermogensbelasting niet over werkelijk behaald rendement, maar over een fictief rendement dat per vermogenscategorie verschilt. Je vermogen wordt verdeeld over drie categorieën: spaargeld, beleggingen en overig vermogen. Op elke categorie past de Belastingdienst een ander percentage toe, gebaseerd op gemiddelde marktrendementen uit het voorgaande jaar.
De berekening werkt als volgt:
- Stel je totale box 3-vermogen vast op 1 januari van het belastingjaar.
- Trek het heffingvrij vermogen af (circa 57.000 euro per persoon).
- Verdeel het resterende vermogen over de categorieën spaargeld, beleggingen en overig vermogen.
- Pas het bijbehorende fictieve rendement toe op elke categorie.
- Tel de uitkomsten bij elkaar op voor het totale fictieve inkomen.
- Bereken 36% belasting over dat fictieve inkomen.
Spaargeld heeft historisch een lager fictief rendement dan beleggingen. Wie 150.000 euro volledig in spaargeld aanhoudt, betaalt daardoor minder dan iemand die hetzelfde bedrag in aandelen of vastgoed heeft gestopt. Het systeem benadert de werkelijkheid, maar sluit niet altijd aan op wat je daadwerkelijk verdient.
Wat zijn legale manieren om minder vermogensbelasting te betalen?
Er zijn verschillende legale strategieën om je box 3-belasting te verlagen. De meest effectieve methoden maken gebruik van vrijstellingen, fiscaal partnerschap of vermogensbestanddelen die buiten box 3 vallen.
- Fiscaal partnerschap benutten: Door vermogen optimaal te verdelen met je partner, maak je maximaal gebruik van het dubbele heffingvrij vermogen.
- Groene beleggingen: Erkende groene beleggingen kennen een extra vrijstelling bovenop het heffingvrij vermogen, waardoor je belastbare grondslag daalt.
- Schulden inbrengen: Consumptieve schulden boven de drempel verlagen je netto vermogen in box 3.
- Schenken: Door vermogen te schenken aan kinderen of anderen verlaag je je eigen box 3-grondslag, mits je binnen de schenkingsvrijstellingen blijft.
- Investeren in eigen woning: Geld dat je in je eigen woning steekt, valt in box 1 en telt niet meer mee in box 3.
Let op: het tijdelijk verplaatsen van vermogen rondom de peildatum van 1 januari puur om belasting te ontwijken kan door de Belastingdienst als ongewenste constructie worden aangemerkt. Zorg altijd dat je keuzes een reële economische onderbouwing hebben.
Wat verandert er aan de vermogensbelasting na de rechtbankuitspraken?
Na het Kerstarrest van de Hoge Raad in 2021 staat het box 3-stelsel onder grote druk. De rechter oordeelde dat het oude systeem van fictief rendement in strijd was met het eigendomsrecht en het gelijkheidsbeginsel, omdat mensen belasting betaalden over rendement dat ze nooit hadden behaald. Sindsdien is het systeem aangepast, maar de discussie is nog niet voorbij.
De overheid werkt aan een nieuw stelsel op basis van werkelijk rendement, waarbij je alleen belasting betaalt over wat je daadwerkelijk hebt verdiend aan rente, dividend, huur en koerswinst. De invoering hiervan is meerdere malen uitgesteld en staat gepland voor 2028. Tot die tijd blijft het huidige systeem met fictieve rendementen van kracht, maar er lopen nog altijd rechtszaken van belastingplichtigen die bezwaar maken.
Wie in het verleden te veel belasting heeft betaald op basis van het oude systeem, kan mogelijk aanspraak maken op herstel. Of dat ook voor jou geldt, hangt af van of je tijdig bezwaar hebt gemaakt en of je situatie valt onder de massaalbezwaarprocedures die de Belastingdienst heeft erkend.
Hoe Thoma Post je helpt bij slimme vastgoedbeslissingen
Vermogensbelasting raakt direct aan de keuzes die je maakt rondom vastgoed. Wie zijn vermogen slim wil spreiden of overweegt te investeren in een tweede woning, merkt al snel dat de fiscale gevolgen complex zijn. Maar ook wie zijn eigen woning wil verkopen en de opbrengst tijdelijk op een spaarrekening zet, krijgt te maken met box 3.
Thoma Post is een NVM makelaar met jarenlange lokale kennis in Oost-Nederland en in het westen, en helpt particulieren bij het nemen van de juiste stappen rondom de verkoop van hun woning. Wat Thoma Post biedt:
- Een gratis waardebepaling van je woning zonder verplichtingen
- Volledige verkoopbegeleiding van presentatie tot notaris
- Mogelijkheid tot discreet verkopen via private sales, buiten Funda
- Gratis verhuisservice na verkoop
- Persoonlijk contact en korte communicatielijnen
Wil je weten wat jouw woning waard is of wat de beste stap is in jouw situatie? Neem contact op met een van de adviseurs van Thoma Post voor een vrijblijvend gesprek.
Veelgestelde vragen
Moet ik ook vermogensbelasting betalen als mijn rendement lager is dan het fictieve rendement van de Belastingdienst?
Ja, in het huidige stelsel betaal je belasting over het fictieve rendement, ongeacht wat je daadwerkelijk hebt verdiend. Heb je 150.000 euro in aandelen zitten en zijn die dat jaar in waarde gedaald, dan betaal je toch belasting over het fictieve rendement dat de Belastingdienst heeft vastgesteld. Dit is precies de kern van de kritiek na het Kerstarrest. Pas vanaf 2028 — als het nieuwe stelsel op basis van werkelijk rendement ingaat — wordt dit anders.
Hoe zit het met vermogensbelasting als ik de opbrengst van mijn woningverkoop tijdelijk op een spaarrekening zet?
Zodra de verkoopopbrengst op je spaarrekening staat op 1 januari van het belastingjaar, telt dit mee als box 3-vermogen. Verkoop je je huis in februari en staat het geld op 1 januari van het volgende jaar nog op je rekening, dan betaal je er vermogensbelasting over. Het is dus slim om vooraf na te denken over wat je met de opbrengst doet, bijvoorbeeld door tijdig te herinvesteren in een nieuwe eigen woning, zodat het vermogen weer in box 1 valt.
Telt een vakantiewoning in het buitenland ook mee voor de Nederlandse vermogensbelasting?
In principe wel: als Nederlands belastingplichtige geef je je wereldwijde vermogen op in box 3, inclusief buitenlands vastgoed. Echter, veel landen hebben een belastingverdrag met Nederland om dubbele belasting te voorkomen. Afhankelijk van het verdrag kan Nederland de belasting verminderen of vrijstellen. Raadpleeg een belastingadviseur om te bepalen hoe jouw specifieke situatie uitpakt, want de regels verschillen per land.
Wat is de meest gemaakte fout bij het invullen van de box 3-aangifte?
Een veelgemaakte fout is het niet optimaal verdelen van het vermogen tussen fiscale partners. Als partners kun je het gezamenlijke box 3-vermogen vrij verdelen in de aangifte, maar veel mensen laten dit automatisch invullen zonder na te denken over de meest gunstige verdeling. Daarnaast vergeten mensen regelmatig aftrekbare schulden op te geven, of ze geven cryptovaluta niet aan omdat ze denken dat de Belastingdienst dit niet controleert — wat inmiddels wel degelijk het geval is via uitwisseling van gegevens met exchanges.
Kan ik bezwaar maken als ik denk te veel vermogensbelasting te hebben betaald?
Ja, dat kan, maar er gelden strikte termijnen: je moet binnen zes weken na de definitieve aanslag bezwaar maken. Voor oudere jaren is dit in de meeste gevallen niet meer mogelijk, tenzij je aanslag valt onder een massaalbezwaarprocedure die de Belastingdienst heeft erkend. Controleer op de website van de Belastingdienst of jouw belastingjaar en situatie in aanmerking komen voor herstel. Laat je bij twijfel adviseren door een fiscalist.
Hoe werkt de vrijstelling voor groene beleggingen precies, en welke beleggingen komen daarvoor in aanmerking?
Erkende groene beleggingen zijn vrijgesteld van box 3-belasting tot een bedrag van circa 71.251 euro per persoon in 2025 (voor fiscale partners het dubbele). Bovenop deze vrijstelling geldt ook nog een heffingskorting van 0,7% over het vrijgestelde bedrag. Beleggingen komen in aanmerking als ze zijn gecertificeerd door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en aangeboden worden via erkende groenfondsen van banken en vermogensbeheerders. Vraag je bank of vermogensbeheerder welke fondsen het groenlabel dragen.
Wat gebeurt er met mijn vermogensbelasting als ik ga samenwonen of trouwen?
Zodra je fiscaal partner wordt — wat automatisch gebeurt bij trouwen of een geregistreerd partnerschap, en onder voorwaarden ook bij samenwonen — verdubbelt je gezamenlijke heffingvrij vermogen naar circa 114.000 euro. Bovendien mag je het vermogen onderling vrij verdelen in de aangifte, wat extra belastingvoordeel kan opleveren. Het is verstandig om na een verandering in je leefsituatie je aangifte opnieuw kritisch te bekijken of een adviseur te raadplegen, zodat je geen vrijstellingen misloopt.
